|
|
|
Bilgi
.: Mustafa Kemal ATATÜRK
.: NUTUK - M. K. ATATÜRK(Tam Metin) 1919 - 1927
|
NUTUK - M. K. ATATÜRK(Tam Metin) 1919 - 1927
Bugünkü dille yayına hazırlayan: Prof. Dr. Zeynep KORKMAZ
 |
Samsun'a çıktığım gün genel durum ve görünüş
1919 yılı Mayısının 19'uncu günü Samsun'a çıktım. Ülkenin genel durumu ve görünüşü şöyledir:Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu grup, I. Dünya Savaşı'nda (1) yenilmiş, Osmanlı ordusu her tarafta zedelenmiş, şartları ağır bir ateşkes anlaşması imzalanmış. Büyük Savaş'ın uzun yılları boyunca...
 
11-6-2009
Views: 247
|
|
|
Bunlara karşı düşünülen kurtuluş çareleri
Durumun dehşet ve korkunçluğu karşısında, her yerde, her bölgede birtakım kimseler tarafından kurtuluş çareleri düşünülmeye başlanmıştı. Bu düşünce ile yapılan teşebbüsler birtakım kuruluşları doğurdu. Örnek olarak, Edirne ve çevresinde Trakya - Paşaeli adıyla bir dernek vardı. Doğuda (Belge:...
(No rating)
11-6-2009
Views: 209
|
|
|
Millî kuruluşlar siyasi amaç ve hedefleri
Bu derneklerin kuruluş amaçları ve siyasî hedefleri hakkında kısaca bilgi vermek uygun olur görüşündeyim.Trakya Paşaeli Cemiyeti'nin ileri gelenlerinden bazıları ile daha İstanbul'da iken görüşmüştüm. Bunlar, Osmanlı Devleti'nin çökeceğini çok kuvvetli bir ihtimal olarak görüyorlardı. Osmanlı...
11-6-2009
Views: 443
|
|
|
Memleket içinde ve İstanbul'da milli varlığa düşman kuruluşlar
Kurulma yolundaki bu dernekler dışında, memleket içinde daha başka birtakım dernek ve kuruluşlar da ortaya çıkmıştır. Bunlar arasında Diyarbakır (Belge: 8, 9), Bitlis, Elâzığ illerinde, İstanbul'dan idare edilen Kürt Tealî Cemiyeti (8) vardı. Bu derneğin amacı yabancı devletlerin himâyesi...
(No rating)
11-6-2009
Views: 287
|
|
|
İngiliz Muhipleri Cemiyeti
İstanbul'da çeşitli maksatlarla gizli ve açık olmak üzere kurulmuş, parti veya dernek adı altında birtakım kuruluşlar da vardı.
İstanbul'da önemli sayılabilecek kuruluşlardan biri İngiliz Muhipleri Cemiyeti (12) idi. Bu addan, İngilizlere dost olanların kurduğu bir dernek anlaşılmasın....
(No rating)
11-6-2009
Views: 294
|
|
|
Amerikan mandası isteyenler
İstanbul'da erkekli kadınlı ileri gelen bir kısım kimseler de gerçek kurtuluşun Amerikan mandasını sağlamakta olduğu görüşünde idiler.
Bu görüşte olanlar, düşüncelerinde çok direndiler. En doğru yolun kendi görüşlerinin benimsenmesinde olduğunu ispata çok çalıştılar. Sırası gelince bu...
(No rating)
11-6-2009
Views: 167
|
|
|
Ordumuzun durumu
Genel durumu ortaya koyabilmek için ordu birliklerinin nerelerde ve ne durumda olduklarını da açıklamak isterim. Anadolu'da başlıca iki ordu müfettişliği kurulmuştu. Ateşkes anlaşması ilân edilir edilmez, birliklerin savaşçı erleri terhis edilmiş, silâh ve cephanesi elinden alınmış,...
11-6-2009
Views: 270
|
|
|
Müfettişlik görevimin geniş yetkileri
Benim, bu iki kolorduya doğrudan doğruya emir ve komuta vermekten daha ileri bir yetkim vardı ki, müfettişlik bölgesine yakın olan askerî birliklere de tebligat yapabilecektim. Aynı şekilde bölgemde bulunan ve bölgeme komşu olan illere de tebligatta bulunabilecektim.
Bu yetkiye...
(No rating)
11-6-2009
Views: 126
|
|
|
Genel durumun dar bir çerçeve içinden görünüşü
Bu açıklamalardan sonra, genel durumu daha dar bir çerçeve içine alarak, çabucak ve kolayca hep birlikte gözden geçirelim:
Düşman devletler, Osmanlı devlet ve memleketine karşı maddî ve manevî saldırıya geçmişler. Onu yoketmeye ve paylaşmaya karar vermişler. Padişah ve halife olan...
(No rating)
11-6-2009
Views: 173
|
|
|
Düşünülen kurtuluş çareleri
Şimdi Efendiler, müsaade buyurursanız size bir soru sorayım: Bu durum ve şartlar karşısında kurtuluş için nasıl bir karar akla gelebilirdi?
Açıkladığım hususlara ve yaptığım gözlemlere göre üç türlü karar ortaya atılmıştır.
Birincisi, İngiliz himâyesini istemek,...
(No rating)
11-6-2009
Views: 181
|
|
|
Benim kararım
Efendiler, ben bu kararların hiçbirinde isabet görmedim. Çünkü bu kararların dayandığı bütün deliller ve mantıklar çürüktü, temelsizdi. Gerçekte, içinde bulunduğumuz o tarihte, Osmanlı Devleti'nin temelleri çökmüş, ömrü tamamlanmıştı.
Osmanlı memleketleri tamamen parçalanmıştı....
(No rating)
11-6-2009
Views: 159
|
|
|
Ya istiklâl ya ölüm
Bu kararın dayandığı en güçlü muhakeme ve mantık şuydu:
Temel ilke, Türk milletinin haysiyetli ve şerefli bir millet olarak yaşamasıdır. Bu ilke, ancak tam istiklâle sahip olmakla gerçekleştirilebilir. Ne kadar zengin ve bolluk içinde olursa olsun, istiklâlden yoksun bir millet,...
11-6-2009
Views: 259
|
|
|
Uygulamayı safhalara ayırmak ve basamak basamak ilerleyerek hedefe varma
Türk ata yurduna ve Türk'ün istiklâline saldıranlar kimler olursa olsun, onlara bütün milletçe silâhla karşı koymak ve onlarla çarpışmak gerekiyordu. Bu önemli kararın bütün gerek ve zaruretlerini daha ilk gününde açığa vurup ifade etmek, elbette isabetli olamazdı.
Uygulamayı...
(No rating)
11-6-2009
Views: 168
|
|
|
Millî Sır
Bu son sözlerimi özetlemek gerekirse, diyebilirim ki,
Ben milletin vicdanında ve geleceğinde hissettiğim büyük gelişme kabiliyetini, bir millî sır gibi vicdanımda taşıyarak, yavaş yavaş bütün bir topluma uygulatmak mecburiyetinde idim.
11-6-2009
Views: 312
|
|
|
Ordu ile temas
Şimdi Efendiler, ilk iş olmak üzere, bütün ordu ile temasa geçmek gerekiyordu. Erzurum'daki 15' inci Kolordu Komutanı'na 21 Mayıs 1919'da yazdığım bir şifrede:
«Genel durumumuzun almakta olduğu tehlikeli şekilden pek üzüldüğümü ve elem duyduğumu, millet ve memlekete borçlu...
11-6-2009
Views: 273
|
|
|
Yunan ordusunun Manisa ve Aydın çevresini işgali
Bu tarihe kadar Yunan ordusunun Manisa ve Aydın çevrelerini de işgal etmiş olduklarını öğrendim. Fakat, İzmir'de ve Aydın'da bulunduklarını bildiğim kuvvetlerin ne durumda olduklarına dair daha hiçbir yerden açık bir bilgi elde edemiyordum.
Doğrudan doğruya bu kuvvet komutanlarına...
(No rating)
11-6-2009
Views: 126
|
|
|
Millî teşkilât kurulması ve milletin uyarılması
Bir hafta kadar Samsun'da ve 25 Mayıstan 12 Hazirana kadar Havza'da kaldıktan sonra Amasya'ya gittim. Bu süre içinde bütün yurtta millî teşkilât kurulması gereğini bir genelge ile bütün komutanlara ve sivil idare âmirlerine bildirdim.
Dikkate değer bir noktadır ki, İzmir'in, onun...
11-6-2009
Views: 347
|
|
|
Mitingler, millî gösteriler
Verdiğim bu talimat üzerine her yerde gösteri toplantıları yapılmaya başlandı.
Yalnız, sınırlı birkaç yerde bazı yersiz korkularla kararsızlığa
düşüldüğü anlaşılmıştır. Örnek olarak, 15'inci Kolordu Komutanı'nın
Trabzon hakkında gönderdiği 9 Haziran 1919 tarihli şifreden (Belge:
21): «miting...
(No rating)
11-7-2009
Views: 220
|
|
|
Millî gösterilerin yankıları
Her yerde gösteriler yapılması için yaptığım tebligat tarihinden üç
gün sonra, yani 31 Mayıs 1919'da Harbiye Nâzırı'nın şu telgrafını aldım:
«İngiltere Olağanüstü Komiserliği'nden (20) Bâbıâlî'ye tebliğ olunup
Harbiye Nezareti'ne verilen nota sureti aynen aşağıya çıkarılmıştır :
Bugüne kadar...
(No rating)
11-7-2009
Views: 234
|
|
|
İstanbul'a geri çağrılışım
Bu tarihten beş gün sonra, yani 8 Haziran 1919'da, İstanbul'a
Harbiye Nâzırı tarafından çağrıldığımı ve gizlice sorup soruşturmam
üzerine, kimler tarafından ne için istendiğimi devlet adamlarımızdan
birinin haber verdiğini daha önce başka bir münasebetle yaptığım
açıklamada ifade etmiştim.
O...
11-7-2009
Views: 330
|
|
|
Sivas'ta genel bir millî kongre toplama kararı
Bu sebeple, 18 Haziran 1919 tarihinde, Trakya'ya verdiğim direktifte işaret ettiğim bir noktanın uygulanma zamanı gelmiş bulunuyordu. Hatırınızdadır ki, o nokta, Anadolu ve Rumeli'deki millî teşkilâtları birleştirerek, bir merkezden temsil ve idare etmek üzere, Sivas'ta genel bir millî...
(No rating)
11-9-2009
Views: 356
|
|
|
Adını saklayan bir tanıdığın Amasya'ya gelmesi
Bu imzaların bu müsveddeye konması iyi bir şans ve tesadüf eseridir.
Daha, Havza'da bulunduğum sırada Ankara'da bulunan 20'inci Kolordu Komutanı Ali Fuat Paşa'dan bir şifreli telgraf aldım. Bu telgraf, aşağı yukarı «tanıdığımız bir zat bazı arkadaşlarla birlikte İstanbul'dan buraya...
(No rating)
11-9-2009
Views: 153
|
|
|
Rauf ve Refet Beylerin kararsızlığı
Şimdi, imza meselesine gelelim: Ben müsveddenin yeni gelen arkadaşlar tarafından da imzalanmasını istedim. O sırada Rauf ve Refet Beyler benim odamda, Fuat Paşa başka bir odada bulunuyorlardı.
Rauf Bey, misafir olduğundan bu...
(No rating)
11-9-2009
Views: 178
|
|
|
İstanbul'da bazı kimselere gönderdiğim mektup
Kongreye davet genelgesi sivil ve askerî makamlara şifre olarak verildi. Bundan başka İstanbul'da bulunan bazı kimselere de gönderildi. Fakat bu kimselere ayrıca bir de genel birer mektup yazdım.
Kendilerine mektup yazdığım kimseler şunlardı: Abdurrahman Şeref Bey, Reşit Akif Paşa,...
(No rating)
11-9-2009
Views: 194
|
|
|
Ali Kemal Bey'in genelgesi
25 Hazirana kadar Amasya'da kaldım. Hatırlardadır ki, o tarihlerde Dahiliye Nâzırlığı görevinde bulunan Ali Kemal Bey, benim görevden alındığımı ve artık benimle hiç bir resmî muameleye girişilmemesi gerektiği konusunda şifre ile bir genelge yayınlamıştı.
23 Haziran 1919 tarih ve...
(No rating)
11-9-2009
Views: 247
|
|
|
Ali Kemal Bey ve Padişah
Bu şifreli genelgeden, benim ancak Sivas'a vardığım 27 Haziran 1919 tarihinde haberim oldu.
Ali Kemal Bey, 23 Haziran tarihinde bu genelgesi ile düşmanlara ve padişaha önemli bir görev yaptıktan sonra, 26 Haziran 1919 tarihinde hükûmetten çekilmiştir. Ali Kemal Bey'in sadrazamlığa...
11-9-2009
Views: 182
|
|
|
Ali Galip Bey Sivas'ta
Ali Kemal Bey'in daha Amasya'da iken haberim olmadığını arzettiğim genelgesi, memurların ve halkın kafasını gerçekten de bulandırmış. Her yerde eksik olmayan menfî ruhlu kimseler derhal aleyhimde propagandaya ve faaliyete geçmişler.
Bu yoldaki baltalayıcı gösteri ve hareketlerin en...
(No rating)
11-9-2009
Views: 203
|
|
|
Sivas'a hareket
Ayın 25'inci günü, Sivas'ta aleyhimde bazı yakışıksız olaylar çıkmaya başladığını haber aldım. 25/26 Haziran gecesi, yaverim Cevat Abbas Bey'i çağırdım ve yarın sabah karanlıkta Amasya'dan güneye hareket edeceğiz, dedim. Bu gidişin gizli tutularak hazırlık yapılması için emir verdim....
(No rating)
11-9-2009
Views: 197
|
|
|
Erzurum'a hareket
Sivas'taki teşkilât ve nasıl hareket edileceği konusunda gerekenlere talimat verdikten sonra, hiç uyumadan geçen 27/28 gecesinin sabahında, bir bayram günü, Sivas'tan Erzurum'a doğru yola çıktık.
Bir haftalık yorucu bir otomobil yolculuğundan sonra 3 Temmuz 1919 günü halkın ve...
(No rating)
11-9-2009
Views: 181
|
|
|
Milli gaye ile ortaya atılma kararı
Bu iki vali beyler ile 15'inci Kolordu Komutanı Kâzım Karabekir Paşa ve yanımda bulunan Rauf Bey, eski İzmit mutasarrıfı Süreyya Bey, karargâhıma bağlı Kurmay Başkanı Kâzım Bey, Kurmay Husrev Bey ve Doktor Refik Bey arkadaşlarımla ciddî bir görüşme yapmayı uygun buldum. Kendilerine...
(No rating)
11-9-2009
Views: 222
|
|
|
Erzurum Kongresi hazırlıkları
Erzurum'a gelişimin ilk günlerinde, Erzurum Kongresi'nin toplanmasını sağlamak üzere, gerekli tedbirlerin alınmasına önem verildi.
Efendiler, Vilâyât-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti'nin, 3 Mart 1919 tarihinde bir kurucu hey'et meydana getirmek üzere oluşturduğu...
(No rating)
11-9-2009
Views: 268
|
|
|
Mersinli Cemal Paşa'nın İstanbul'a gitmesi
Gerçekten, Konya'da bulunan 2'nci Ordu Müfettişi Cemal Paşa'nın on gün için izinli olarak İstanbul'a gittiğini dört gün önce öğrenmiş ve hayret etmiştim.
Cemal Paşa ile, Samsun'a çıktığım günden beri millî davayı gerçekleştirmek için işbirliği yapmak, askerî ve millî hazırlıklara...
(No rating)
11-9-2009
Views: 262
|
|
|
Komutayı elden bırakmama emri
Maalesef, bu durumun tanığı olan ve kendisine birliklerinin başından ayrılmaması tavsiye edilen Salâhattin Bey'in de bir süre sonra İstanbul'a gittiğini öğrendik.
Cemal Paşa'nın gösterdiği bu kötü örnek üzerine, 7 Temmuz 1919 tarihinde, şu genel bildiriyi gönderdim....
(No rating)
11-9-2009
Views: 122
|
|
|
Refet Bey'in 3'üncü Kolordu Komutanlığını bırakması
Bu genel bildirimizden beş altı gün sonra, Kavak'tan, «3'üncü Kolordu Komutanı Refet» imzalı, 13 Temmuz 1919'da yazılmış bir şifreli telgraf aldım. Telgrafın metni aynen şudur:
İstanbul'dan bir İngiliz gemisiyle, Harbiye Dairesi...
(No rating)
11-9-2009
Views: 239
|
|
|
Hâmit Bey'in İstanbul Hükûmeti'nce görevden alınması
Efendiler, Hâmit Bey, 14 Temmuz 1919 tarihinde Samsun'dan bana şu kısa telgrafı çekmişti:
Görevden alındığımı güvenilir bir kaynaktan haber aldım. Şu bir iki gün içinde emrin gelmesini bekliyorum. Sonra İstanbul'a gideceğimi arz ederim.
Refet Bey'in komutayı bırakmış olmasının üzüntüsünde...
(No rating)
11-9-2009
Views: 257
|
|
|
Refet Bey'le haberleşmeler
Efendiler. 3'üncü Kolordu'dan, bu münasebetle Refet ve Salâhattin Bey'lerden yeniden söz etmek gerekiyor. İlgisi şudur:
İngilizler Sivas'a bir tabur gönderecekleri söylentisini yaydılar. Her ihtimale karşı Sivas'a gelen çeşitli yönlerde askerî tedbirler aldırmak gerekmişti. Bu...
(No rating)
11-9-2009
Views: 204
|
|
|
Erzurumluların yardımları
Efendiler, askerlikten ayrıldıktan sonra, bütün Erzurum halkının ve Vilâyât-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti'nin Erzurum şubesinin bana karşı pek açık olarak gösterdikleri güven ve yakınlığın bende bıraktığı unutulmaz hâtırayı burada açıkça belirtmeyi görev sayarım....
(No rating)
11-9-2009
Views: 139
|
|
|
Erzurum Kongresi
Efendiler, yüksek malûmunuz olduğu üzere, Erzurum Kongresi 1919 yılı Temmuzunun 23'üncü günü, pek gösterişsiz bir okul salonunda toplandı. İlk günü, beni başkanlığa seçtiler. Kongre üyelerini, durum ve bir dereceye kadar da tutulan yol hakkında aydınlatmak için yaptığım konuşmada:...
11-9-2009
Views: 447
|
|
|
Erzurum Kongresi'nin bildirisi ve kararları
Efendiler, Erzurum Kongresi 14 gün sürdü. Çalışmalarının sonucu, tespit ettiği tüzük ve bu tüzükteki hükümleri ilân eden bildiri maddelerinden ibarettir.
Bu tüzük ve bildiri metni, zaman ve ortamın gerektirdiği bazı önemsiz ve ikinci derecede düşünce ve görüşler atlanarak...
(No rating)
11-9-2009
Views: 676
|
|
|
Erzurum Kongresi'nde görülen kararsızlıklar
Efendiler, hâtıra olarak küçük bir noktaya da işaret etmek isterim. Benim bu Erzurum Kongresi'ne üye olarak girip girmemekliğim, üzerinde düşünülmeye değer bulunduğu gibi, Kongre'ye katıldıktan sonra da başkan olup olmamaklığım konusunda kararsızlık gösterenler olmuştur. Bu kararsızlığı...
(No rating)
11-9-2009
Views: 323
|
|
|
Karakol Cemiyeti
Biz Erzurum'da kongre kararlarının her tarafça anlaşılmasını ve topyekûn uygulanmasını sağlayıcı tedbirleri almaya çalışırken, bize «Karakol Cemiyetinin Teşkilât-ı Umumiye Nizamnamesi (43), ve Karakol Cemiyetinin Vezaif-i Umumiye Talimatnamesi (44) diye basılı birtakım kâğıtların, bütün...
(No rating)
11-9-2009
Views: 166
|
|
|
Avrupa'dan bir şey başaramadan dönen Ferit Paşa'ya çektiğim şifre
İstanbul Hükûmetini millî teşebbüsleri engellemekten vazgeçirmek, başarıda sağlayacağı çabukluk ve kolaylık bakımından önemli idi.
Bu düşünce ile ve Ferit Paşa'nın, tabiatıyla hiç bir şey başaramadan, adeta hakarete uğramış bir durumda İstanbul'a dönüşünden yararlanarak, kendisine...
(No rating)
11-9-2009
Views: 151
|
|
|
Sivas Kongresi hazırlıkları
Efendiler, Sivas'ta toplanmasını sağlamaya çalıştığımız kongreye her taraftan temsilci seçtirmek ve onların Sivas'a gelmelerini sağlamak üzere, daha Amasya'da iken başlamış olan çalışma ve yazışmalar devam ediyordu. Bütün komutanlar ve birçok vatansever her yerde olağanüstü bir çaba...
(No rating)
11-9-2009
Views: 408
|
|
|
Sivas Valisinin endişeleri
Sivas'ın heyecanı şöyle öğrenildi. 20 Ağustos günü öğleyin, Sivas Valisi Reşit Paşa tarafından telgraf başına davet olunduğum zaman, Paşa'nın uzun bir telgrafı veriliyordu. O telgraf şudur:
Erzurum'da Mustafa Kemal Paşa Hazretleri'ne
Önce, rahatsız ettiğim için beni...
(No rating)
11-9-2009
Views: 210
|
|
|
Erzurumdan ayrılma gereği
Nihayet, Efendiler, Ağustos içinde, her yerden birtakım temsilcilerin Sivas'a doğru yola çıktıkları ve kısmen Sivas'a gelmeye başladıkları anlaşıldı. Sivas'a gelen temsilciler tarafından bizim Sivas'a ne zaman hareket edeceğimiz sorulmaya başlandı.
Artık, Erzurum'dan ayrılmak...
(No rating)
11-11-2009
Views: 134
|
|
|
Sivas yolunda
Amasya'dan Erzurum'a gelirken, Sivas'ta küçük bir hikâyeye konu olan olay hatırlarınızdadır. Gariptir ki, Erzurum dan Sivas'a giderken de buna benzer küçük bir durumla karşılaştık.
Erzincan'dan batıya hareket ettiğimiz günün sabahı, Erzincan Boğazı'nın girişine gelir gelmez, bazı...
(No rating)
11-11-2009
Views: 221
|
|
|
Sivas Kongresi açılıyor
Sivas Kongresi, 1919 Eylülünün 4'üncü Perşembe günü saat 14.00'te açıldı. Öğleden önce temsilciler arasında bulunan ve öteden beri şahsen tanıdığım Husrev Sami Bey yanıma gelerek şöyle bir haber getirdi: «Rauf Bey ve diğer bazı kimseler Bekir Sami Bey'in evinde özel bir toplantı...
(No rating)
11-11-2009
Views: 262
|
|
|
Sivas Kongresi'nin uğraştığı işler
Sivas Kongresi'nin gündemini, Erzurum Kongresi'nin tüzük ve bildiri metinleri ile, bizden önce Sivas'a gelmiş olan yirmi beş kadar üyenin hazırladığı bir muhtıra oluşturacaktı.
İlk açılış günü olan 4 Eylül ile, beşinci, altıncı günler yani üç gün, İttihatçı olmadığımızı ispat için...
(No rating)
11-11-2009
Views: 378
|
|
|
Amerikan mandası için propagandalar
Bundan sonra, 8 Eylül toplantısında sözünü ettiğim muhtıra ele alındı. Bu muhtırada başlıca Amerikan mandası üzerinde duruluyordu.
O günlerde, İstanbul'dan gelen bazı kimseler Amerikalı Mister Brown (Bravn) adında bir gazeteciyi de Sivas'a getirmişlerdi.
Bu konu üzerinde kongrede geçen...
(No rating)
11-11-2009
Views: 212
|
|
|
Manda meselesinin kongrede görüşülmesi
Şimdi, Efendiler, Kongre'de manda konusunda yapılmış olan görüşme ve tartışmaları elden geldiğince, olduğu gibi yüksek hey'etinize dinletmeye çalışacağım:
Birçok kimse söz aldı. Hiç kimseye söz vermeden önce, başkanlık kürsüsünden zabıtlara aynen geçmiş olan şu kısa konuşmayı...
(No rating)
11-11-2009
Views: 210
|
|
|
Erzurum Kongresi hiçbir şekilde manda kabulü hakkında karar vermiş değildir
Bu sözlerden anlaşılacağı üzere Rauf Bey'in görüşüyle, gerek Sivas Kongresi Hey'eti'nin ve gerek Erzurum Kongresi Heyetinin anlayışları arasında bir görüş ayrılığından doğan yanlışlık olduğuna şüphe yoktur. Rauf Bey'in görüşünün yorumu niteliğinde olan bu sözlerin, gerek Erzurum ve...
(No rating)
11-11-2009
Views: 349
|
|
|
Sivas Kongresi'ni baltalama teşebbüsleri
Efendiler, Kongre 11 Eylül'de sona erdi. 12 Eylül'de Sivas halkının da hazır bulunduğu açık bir toplantı yapılarak bazı nutuklar söylendi.
Kongre görüşmeleri sırasında, önemli olarak Meclis-i Meb'usan seçimlerinin çabuklaştırılması ve Meclis'in nerede toplanması gerektiği...
(No rating)
11-11-2009
Views: 237
|
|
|
Ali Galip olayı
Şimdi Efendiler, Millî Mücadele tarihimizde önemli bir olay durumunda olan Ali Galip konusu üzerinde biraz açıklamalı bilgi vereyim:
Efendiler, daha Temmuz başında, Erzurum'da bulunduğum sıralarda Celâdet ve Kâmuran Ali adlarında iki şahsın yabancılar...
(No rating)
11-11-2009
Views: 231
|
|
|
Hainlerle işbirliği yapan Ferit Paşa Kabinesi'ne hücum
Efendiler, bilginize sunduğum belgeleri gördükten sonra, zannederim Ali Galip tarafından yapılan teşebbüsün Padişah'ın ve Ferit Paşa Hükûmeti'nin ortak bir teşebbüsü olduğuna şüphe ve tereddüt edenler kalmaz. Bu hainliğin ortak elebaşılarına...
(No rating)
11-11-2009
Views: 206
|
|
|
İstanbul'daki hükûmetle ilişkiyi kesme kararı
İstanbul'un kendilerine tanınan bir saatlik süre içinde saraya telgraf bağlantısı vermeyeceği anlaşılıyordu. Bu sebeple. 12 Eylül 1919 günü bütün komutanlara şu genel duyuru yapıldı:...
(No rating)
11-11-2009
Views: 139
|
|
|
Milletvekillerinin seçimi ile meşgul olunmaya başlanması
Efendiler, ayın 12'nci günü İstanbul Hükûmeti ile genel olarak haberleşme ve bağlantı kesildi. Bunların dışında kalan bazı yerler ve bu yerlerle olan tartışmalarımızı ayrıca açıklayacağım.
Fakat müsaade buyurursanız, bundan önce daha önemli sayılması...
(No rating)
11-11-2009
Views: 106
|
|
|
Memleketi başvurulacak bir yerden yoksun bırakmamak için
Ferit Paşa Hükûmeti inadında devam ediyordu. Bilindiği gibi bu durum hükûmet düşünceye kadar süregeldi. Memleketi günlerce başvurulacak bir yerden yoksun bırakmak elbette büyük sakıncalar doğururdu. Bundan dolayı, önce fikir sormak...
(No rating)
11-11-2009
Views: 258
|
|
|
Yapılan itiraz ve eleştiriler
Efendiler, bilginize sunduğumuz bu son tebligatımız üzerine, kısmen hafif fakat kısmen de oldukça şiddetli itirazlara, direnmelere, hattâ karşı teşebbüslere ve tehditlere uğradık. Karşı koymalar ve eleştiriler yalnız son tebligatımız hükümlerine de bağlı...
(No rating)
11-11-2009
Views: 280
|
|
|
Kâzım Karabekir Paşa’nın tavsiyeleri
Kâzım Karabekir Paşa'dan 17 Eylül 1919 tarihinde de, kişiye özel bir şifre aldım. Pek içtenlikle ve kardeşçe bir dille yazılmış olan bu şifre bir iki uyarıyı içine alıyordu. Kâzım Karabekir Paşa: «Paşam, diyor. Sivas'tan gelen tebligat ve...
(No rating)
11-11-2009
Views: 396
|
|
|
Padişah'ın bildirisi
20 Eylül 1919 tarihli, Sadrazam Damat Ferit Paşa imzalı bir genel duyuru ile Padişah'ın da bir bildirisinin yayınlandığını hatırlayacaksınız (Belge: 98). Bu bildirinin dikkate değer noktalarını tekrar hatırlatmak isterim. Bu noktaları sıra ile işaret edeceğim:
1 —...
(No rating)
11-11-2009
Views: 288
|
|
|
Kastamonu da İstanbul'a karşı harekete geçiyor
Ferit Bey vali vekili; Albay Osman Bey, Kastamonu ve dolayları komutanı olarak faaliyete geçtikten bir iki gün sonra, kendilerini tekrar telgraf başına çağırarak bilgi istemiştim.
İstanbul'da gereken makamlara, istenildiği şekilde ve halkın imzası ile telgraflar...
(No rating)
11-11-2009
Views: 321
|
|
|
Ali Fuat Paşa Batı Anadolu Kuva-yı Milliye Komutanı
Bir münasebetle arz etmiştim ki, 20'nci Kolordu Komutanı Ali Fuat Paşa, kongre adına bazı kararlar alıp, hazırlıklar yapmıştı.
Ali Fuat Paşa'ya kongrece «Batı Anadolu Kuva-yı Milliye Komutanı» ünvanı verildi. Paşa, Eskişehir ve dolaylarını millî bir bölge...
(No rating)
11-11-2009
Views: 351
|
|
|
Refet Bey'in yerinde olmayan bazı teklifleri
Efendiler, dikkate değer bir noktadır. Şu anda hatırıma geldi.
Yüksek hey'etinize arz etmeden geçemeyeceğim. Sivas-Konya yolu üzerindeki bir telgraf merkezinden Refet Bey'in özel bir telgrafını aldım Refet Bey, bu telgrafında Konya ve dolaylarında başarı sağlanabilmesi...
(No rating)
11-11-2009
Views: 374
|
|
|
Mustafa Kemal ATATÜRK
NUTUK - M. K. ATATÜRK(Tam Metin) 1919 - 1927